ORTODONTİ

Diş Düzeltme Tedavisi - Ortodontist

ortodontist ortodonti uzmanı ortodontiDişhekimliğinin bir uzmanlık dalı olan ortodonti (ortodonti uzmanı = ortodontist), diş, çene ve yüz kompleksini normal yapı ve gelişim, anomaliler ve anomalilerin tedavisi yönünden ele alan bilim dalıdır. Önceleri estetik amaçla işe başlanmış zaman içerisinde sınırları genişletilip, bugünkü konumuna ulaşılmıştır. Günümüzde ortodontinin hitap ettiği kitle oldukça genişlemiş ve uygulama alanı da aynı oranda artmıştır. Son yıllarda yapılan araştırmaların sonuçlarına göre tüm dünyada koruyucu dişhekimliğinin önem kazanması, daha bilinçli bir kitle yaratmış ve diş çürüğü vakalarında gözle görülür bir azalma meydana gelmiştir, buna bağlı olarak da kalıtım, gelişim yetersizlikleri, çeşitli yanlış alışkanlıklar (parmak emme, uzun süre yalancı meme ve biberon kullanma, dudak ısırma) gibi faktörler sebebiyle oluşan rahatsızlıklar sonucu ortodontiye duyulan ilgi de artmıştır.

sayfa başı

Ortodontinin sınırları

Süt dişlenme dönemi olarak adlandırılan okul öncesi yıllarda parmak emme, dudak yeme, ağza yabancı cisim sokma gibi alışkanlıklara bağlı olarak ortaya çıkan sorunların mümkün olduğu kadar azaltılmasına yönelik uygulamalardır. Bu alışkanlıklar süt dişlenme döneminde ortadan kaldırılırsa iskelet yapıda kalıcı bir bozukluk oluşmadan iyileşme sağlanır. Bunun için de birtakım ağız içi veya ağız dışı aygıtlardan yararlanılır.

Karışık dişlenme dönemi ilkokul çağı çocuklarını kapsar, ağızda hem daimi hem de süt dişlerinin bulunduğu dönemdir. bu dönemde zamanından önce veya sonra süt dişlerinin kaybedilmesi alttan gelen daimi dişlere rehberlik edememesi sonucunda birtakım  yer darlığı problemleri oluşabilir. Oluşan çapraşıklığın (çarpıklığın) giderilmesi ortodontinin ilgi alanına girer. Yine bu dönemde başlayıp ergenlik çağının sonuna kadar devam eden çeneler arası uyumsuzlukların giderilmesi de ortodontinin konusudur.

Daimi dişlenme döneminde diş dizlerindeki bozukluklar diş çekimi yapılarak veya yapılmadan sabit ya da hareketli aygıtlarla düzeltilebilir.

Dişeti hastalıklarına bağlı olarak meydana gelen diş düzensizlikleri (yamuk dişler) veya diş kaybına bağlı olarak meydana gelen düzensizliklerin tedavileri de ortodontinin konusudur.

sayfa başı

Ortodonti (tel tedavisi) hangi yaş guruplarında uygulanabilir?

Dişsel düzeltmelerde yaş sorun değildir. Hasta kaç yaşında olursa olsun tedavi mümkündür. Eğer bireyin kemik yapısında bir düzensizlik söz konusu ise (iskeletsel) yaş önemlidir. Bu durumda fonksiyonel tedaviye gereksinim vardır ki bu tedavi de ergenlik çağına kadar olan sürede yapılır. Ortalama tedavi süresi 24 ay olmasına rağmen kişiden kişiye değişir. yetişkinlerin tedavisi çocuklarınkine oranla biraz daha uzun sürer.

sayfa başı

Ortodontiste gitmek için en iyi zaman nedir?

Çocuklarda ilk dişlerin (süt dişleri) konumları hakkında çok fazla endişelenmeye gerek yoktur. Bu dişler arasında bulunan boşluklar, doğal gelişim göstergesidir. Erişkinlerin dişlerindeki gibi sıkı temaslar ileride meydana gelebilecek yer darlığı ve dolayısıyla dişlerde çapraşıklığın (çarpıklığın) göstergesi olabilir. Daimi dişler 6-7 yaşlarında sürmeye başlarlar ancak 7-9 yaşları arasında, kesici dişler sürene dek pek fazla problem gözlenmez. Ancak süt dişlerinin tümü daimileriyle yer değişene dek  yerinde tutulmalıdır. Aile hekiminiz sizi erken yaşta bir ortodontiste yönlendirse dahi bu her zaman tedavinin çok erken başlatılacağı anlamına gelmez. Çoğu dikkatli dişhekimi potansiyel bir problemin kontrol atında olduğu ve en uygun tedavi zamanının geçmediğinden emin olmak ister. Çocuklarda çenesel problemlere erken yaşlarda müdahale etmek gerekirken, sadece dişlerin düzensizlik gösterdiği durumlarda tedavi için zaman vardır. Erişkin hastaların da dişleri hareket ettirilebilir yani bu tür tedaviler için zaman aşılması söz konusu değildir. Artan yaşın tedavi süresini uzatması ve tedaviyi biraz zorlaştırması mümkün olabilir. Yine de yaş faktörü dişlerin destek dokularının sağlıklı olması kadar önemli değildir.

sayfa başı

Yetişkinlere de ortodontik tedavi (tel tedavisi) yapılabilir mi?

Evet. Gelişen teknoloji, çocukken yapılamayan ortodontik tedaviyi yetişkinlikte mümkün kılmakta; kendi düzgün dişleri ile gülümsemesi kişileri daha mutlu etmektedir. Aslında dişleri ilgilendiren tedaviler hemen her yaşta yapılabilir; yeter ki dişler ve periyodonsiyum sağlıklı olsun. Fakat çene kemiklerini ilgilendiren anomaliler ileri yaşlarda ancak ameliyatla düzeltilir.

sayfa başı

Çene ortopedisi ne anlama gelir?

"Çene ortopedisi" çenelerin yüze veya birbirine göre bozulan ilişkilerini özel araçlarla düzeltmeyi amaç edinen bir ortodonti alanıdır. Mesela alt çene prognatizmi, alt çenenin geride olması (Class II) veya üst ileri itim küçük yaşlarda "ortopedik tedavi" ile düzeltilebilir (II: Sınıf anomaliler).

Yalnız dişlerin düzeltilmesi ise "ortodontik tedavi" ile elde edilir; fakat çoğu zaman ortopedik tedavi ve ortodontik tedavi birlikte yürütülür.

sayfa başı

Ortognatik cerrahi nedir?

Ortodontik veya ortopedik tedavi ile dişlerin düzgün sıralanması gerçekleştirilebilir. Çeneler arası ilişkiler de bir sınıra kadar düzeltilebilir. Fakat bazı vakalarda ortodontik tedavi yetersiz kalır. Böyle durumlarda bir çene-yüz cerrahı ortodontistle birlikte çalışarak ağır bir anomaliyi cerrahi metotla düzeltebilir. Çok kısa sürede elde edilen estetik sonuç başarılı olmakta ve günümüzde ortognatik cerrahi tedavi gittikçe yaygınlaşmaktadır.

sayfa başı

Ortodontik tedavi (tel tedavisi) sırasında dişler nasılhareket eder?

Diş üzerine yay, tel veya özel lastiklerle bir kuvvet uygulanırsa kuvvetin yönünde bir hareket oluşur. Hareket eden dişin önünde geçici bir süre için kemik dokusu yıkımı olur, hareketin aksi yönde ise yeni kemik dokusu yapılır. Böylece yeni yerlerini alan dişler, yeni bir kemik yuvasına da otururlar.

sayfa başı

Pekiştirme tedavisi nedir?

Ortodontik tedavi yaklaşık 2 yıl sürer. Dişler düzeldikten hemen sonra etrafındaki yapılar (periodonsiyum) dişlerin yeni konumuna uyum sağlayamamıştır. Ayrıca kemik dokusu olgunlaşmamıştır. Bu nedenle apareyler çıkarılırsa dişler eski yerlerine dönebilirler. Bunu önlemek için düzelmiş dişleri yapılacak başka aygıtlarla yerlerinde pekiştirmek gerekir. Tedavinin bu son aşamasına pekiştirme tedavisi denir. Bu dönemde de çocukların dişlerine gereken özeni göstermesi şarttır.

sayfa başı

Ortodontik aparey nedir?

Aparey "aygıt" anlamına gelir. Ortodontik tedavide kullanılan bütün düzenekler bu adla anılırlar. Aparey ler çok çeşitlidir

Aparey seçiminde kararı ortodonti uzmanı verir. Kural olarak en kısa zamanda, en etkin tedavi düşünülür. Ayrıca çocuğun tedavi yaptırma isteği, uyumu ve ailenin ekonomik koşulları da aparey seçimini etkiler.

sayfa başı

Ortodontik tedavide çocukların uyması zorunlu kurallar nelerdir?

Ortodontik tedavide çocukların uyması zorunlu olan kurallar vardır. Anne ve babaların da tedavi süresince çocuklarını dikkatle izlemeleri gerekir.

Bu kurallar şunlardır:

  1. Ortodontik tedaviye başlamadan önce çürük dişlerin tedavi edilmesi ve diş etinin tam sağlıklı duruma getirilmesi gerekir.
  2. Tedaviye başlanınca ortodonti uzmanı, koyduğu tanıya göre çocuğa bir aparey uygular. Bu apareye ve dişlere daha önceki bölümlerde anlatıldığı gibi çok iyi bakılması; dişlerin düzenli fırçalanması şarttır. Hele sabit aygıtlarda dişlerin üzerine yapıştırılan olukların etrafında diş plağı çok çabuk yerleşir. Buna imkan verilmemesi gerekir.
  3. Hekim tedaviye başladıktan sonra hastasını ortalama ayda bir görür. Dolayısıyla ortodontik tedavide büyük görev, çocuklara düşer. Bu nedenle dişleri düzeltilecek çocuklarda tedavi isteği olması gerekir. Ailenin zorlaması çoğu zaman olumsuz etki uyandırmaktadır.
  4. Hekimin kontroller sırasındaki tavsiyelerine dikkatle uyulmalıdır.
  5. Randevular aksatılmamalıdır
  6. Apareylerde kırılma, kopma veya ağıza yapışan düzeneklerde çıkma varsa tedavi kesintiye uğrar. Böyle durumlarda hemen hekime başvurulmalıdır.
  7. Pekiştirme tedavisinde bıkkınlık gösterilmemeli; uygulanan aygıt ağıza düzenli takılmalıdır.

Günümüzde daha az farkedilen ortodontik apareyler mevcuttur.

 

 

sayfa başı

Ortodontinin dışarıdan bakıldığında daha az farkedilmesi mümkün mü?

Günümüzde daha az fark edilen malzemelerle ortodontik tedavinin en çekinilen özelliği olan tel görünümünden kurtulmak mümkün olabilmektedir. Dişin üst yüzlerine yapıştırılan apareyler metal renginde, beyaz veya diş renginde olabilirler. Hatta bazı durumlarda dişin görünmeyen arka kısımlarına da uygulanabilirler.

sayfa başı

Ortodontik tedavi (tel tedavisi) pahalı mıdır?

Ortodontik tedavide fiyatlar vakanın şiddetine göre değişmektedir. Ortodontik tedavi uzun süreli bir tedavidir. Yapılan bir araştırmada aynı sürede Türk kadınlarının kuaför masrafının aynı uzunluktaki ortodontik tedaviden daha fazla tuttuğu hesaplanmıştır. Ortodontik tedavi yaptırmak istediğinizde bütçenize uygun ödeme planı konusunda size yardımcı olunacaktır.

sayfa başı

Ortodonti estetik dişhekimliğinde çok önemli bir yer tutar.

Dişlerdeki çapraşıklıklar ve çenelerdeki anomaliler ortodontiyle düzeltilirken kişinin kemik ve yumuşak dokularında (yüz kasları, dudaklar gibi) da yönlendirmeler yapılarak profilleri değiştirilmektedir.

Ortodontik tedavi ile dişler çene kemiği üzerinde düzgün bir şekilde yerlerini alırken kapanış bozukluklarından kaynaklanan eklem, baş, boyun ya da başka organlara yansıyan ağrılar yok olur. Kişiye tam bir çiğneme fonksiyonu kazandırılarak özellikle mide problemleri gibi sindirim sistemiyle ilgili sorunlar kaybolur.

Konumlarında bozukluk olan (ileri-geri, ya da yan yatmış)dişleri tam olarak temizleyebilmeniz mümkün değildir. Tam temizlenemeyen dişler ise çürük adayıdır. Ortodonti dişleri düzgün sıralarken, dişlerinize daha iyi bakım yapabilmenizi sağlar, böylece çürük riski azalmış olur.

sayfa başı

Kimler Ortodonti Tedavisine İhtiyaç Duyar?

Yer darlığından dolayı dişlerin düzgün yerleşemediği ya da birbiri üzerine bindiği durumlarda ortodontik tedaviye ihtiyaç vardır.

Dişlerin çok aralıklı dizildiği vakalarda.

Ön dişlerin çok ilerde durduğu ve dudakların birbirine değmediği durumlarda.

Normal kapanışta üst dişler alt dişlerden daha önde dizilirler. Bunun tam tersi olduğu vakalarda alt dişler üst dişlerin daha ilerisinde dizildiği durumlarda ki buna ' çapraz kapanış' denir.

Dişlerinizi kapanışa getirdiğinizde alt ve üst ön kesiciler arasında büyük bir boşluk varsa dişler birbirlerinden çok uzak konumlanmışlarsa yani openbite dediğimiz vakalarda.

Ön kesici dişlerinizin arası çok açık ise.

Dişlerinizde bariz çapraşıklık olmadığı halde çiğnemede ya da bazı harfleri söylemede güçlük çekiyorsanız.

Çocuğunuz 4 yaşını geçtiği halde halen parmak ya da yalancı emzik emiyorsa bir ortodontiste danışmanızda fayda vardır.

Düşme zamanından önce süt dişini kaybetmiş çocuklarda, özellikle 6 yaş grubunda zamanından önce çekim ya da darbe sonucu düşen süt azılarının yokluğunda çocuğunuzu ortodontiste götürmeniz gerekir.

sayfa başı

Tedavi Kaç Yaşında Yapılır?

Her yaş grubundaki kişiler ortodontik tedavi yaptırabilirler. Özellikle son yıllarda ortodontik tedavi yaptıran yetişkin sayısında belirgin bir artış görülmektedir. Çeneleri de ilgilendiren komplike tedavilerde cerrahiden de faydalanılabilir.

Koruyucu ortodontik tedavi denilen tedavileri özellikle 8-15 yaş grubu çocuklarda yapmaktayız. Yine bu yaş grubunda engelleyici ortodontik tedavi dediğimiz ilerde olabilecek kapanışla ilgili problemleri önceden tesbit edip tedavisini yapmak mümkündür.

Çene gelişiminin en hızlı olduğu dönem 8-10 yaş arasındır. Bu yaş grubu çenelere müdahale ederek ilerde oluşabilecek problemleri engellemek için ideal dönemdir.

İdealde ortodontik tedaviye başlamadan önce çocuğun tüm sürekli dişlerinin çıkması beklenir. Sürekli dişler 6-7 yaşlarında çıkmaya başlar ve 12-14 yaşlarına kadar sürmeye devam ederler. O yüzden genelde 12-14 yaşlarından sonra ortodontik tedaviye başlamak gerekir.

Tedavi Süresi 0rtalama 8 ila 24 ay arasındadır,  vakaya göre değişir.

sayfa başı

Braket Nedir, Çeşitleri Nelerdir ?

Ortodontide dişin üzerine yapıştırılan, şeffaf ya da metalden yapılmış parçalardır. Dişlere kuvvet braketler üuzerinden uygulanır. Braketlerin içinden dişleri harekete geçiren tel, üzerindede telin brakete tutunmasını sağlayan lastikler bulunur. Temelde bu parçalarla dişlere istenilen kuvvet ve yön verilmiş olunur.

Bunun dışında braketlerim ve tellerim hiç gözükmesin diyorsanız dişlerin arkasından geçen teller de mevcuttur.

Metal Braket

Şeffat Braket

İçten Takılan Braket
sayfa başı

Ortodontik Tedavi İle Çeneler Nasıl Düzeltilir ?

Çocukluk döneminde çeneler gelişirken bazı apareylerle çene kemiğine kuvvetler uygulanır. Bu kuvvetlerle çenelerde istenilen yönde genişletme, küçültme, uzatma ya da kısaltma yapılabilir.

 

 

 

 

sayfa başı

Dişler Nasıl Hareket Ettirilir ?

Teller yardımıyla braketlere uygulanan kuvvet sonucu, kuvvetin itildiği yönde dişin oturduğu kemikte yıkım başlar. Aksi yönde de kemik yapımı başlar. Ta ki bu yıkım-yapım dişlerin istenildiği şekilde yerleştirilmesi sağlanana kadar devam eder.

sayfa başı

Ortodonti Sık Sorulan Sorular

Retansiyon Aparatı Nedir ?

Ortodontik tedaviden sonra disler düzgün dizildigi halde retainer denilen aparatlar takilmasi gerekebilir. Çünkü disler tekrar eski halini alma egilimindedirler. Minumum alti ay boyunca ortodontistinizin belirtecegi süre içinde gündüz ya da sadece geceleri takilir.

sayfa başı

Teller Takıldıktan Sonra Ağrı Yaparmı ?

Tüm apareyler takıldıktan sonra hastalarımızın ağrı eşiklerine göre bir kaç günle bir hafta arasında değişen ağrıları olmaktadır. Bu rahatsızlıklar tolere edilemeyecek boyutlarda hiçbir zaman olamamıştır. Bu ağrıların sebebi tellerin ve braketlerin yumuşak dokuları rahatsız etmesinden dolayıdır. Yanak, dudak, dil dokuları birkaç gün sonra bu aparatlara alışır ve rahatsızlıklar tamamen ortadan kalkar. Ayrıca tedavi süresince kuvvetin uygulandığı gün(ortalama ayda bir defa yeni kuvvet uygulanır) dişlerde çok hafif ağrı duyulabilir. Yine bu da geçici bir durumdur.

Rahatsızlıkların olduğu ilk günler tellerin ve braketlerin yanak ya da dudağı acıtan kısımlarına, sizlere verilecek bu amaçla kullanılan mumları yapıştırırsınız. Ilık tuzlu suyla çalkalamanız bile bu rahatsızlıkları hafifletecektir.

sayfa başı

Teller Takıldıktan Sonra Nelere Dikkat Edilmeli ?

Öncelikle ağız hijyeninize çok dikkat edeceksiniz. Şekerli yiyecekler tellerinize ve braketlerinize yapışır ve bakteri üretirler, dolayısıyla dişlerinizi çürütürler.

İlk hafta yumuşak gıdalar yemelisiniz. Havuç, çerez gibi sert yiyeceklerden uzak durmalısınız, çünkü braketleriniz kırılabilir.

Ayrıca çok soğuk ya da sıcak yemekler braketlerinizin fiziksel yapısını değiştirebileceği için düşmelerine sebep olabilirler.

sayfa başı

Braket Çıkarsa Ne Yapılmalı ?

Kliniğinizi arayıp yeniden yapıştırtmanız gerekecektir. Çıkan braketi tabi ki yutmamaya çalışın. Yine de sindirim sistemine giden braket dışkı yoluyla çıkacaktır. Vücut için toksik herhangi bir yan etkisi yoktur. Ancak en tehlikelisi solunum yoluna kaçmasıdır ki böyle bir durumda hemen tıp doktoruna gitmeniz gerekir ve bronkoskopi gerekebilir.

sayfa başı

Dişlerimi Nasıl Fırçalarım ?

Fırçayı dişlere dik olarak yerleştirin ve dairesel hareketlerle her diş grubunu en az 10 kez fırçalayın.

Daha sonra firçanın yönünü dişlerin çiğneyici yüzeylerine 450 açıyla gelecek şekilde braketlerin üzerine yerleştirip,tek tek tum braketleri 10 ar kez fırçalayın.

Braketleri firçalamanizin son adimi ise disetlerine bakan üst kismini firçalamanizdir.Firçayi bu sefer disetleri yönünden 450 açiyla braketlerin üzerine yerlestirip her bir braketi 10 ar kez firçalayiniz.Ayrica disetlerinize yuvarlak daireler seklinde masaj yapiniz.

Ayrıca akşamları fırçalama işleminden sonra da size önerilecek bir arayüz fırçasıyla da tellerin altını temizlemeniz gerekecektir.

Sayfa Başı


2008 www. aytencan. com - Dentin Dental Clinic - site haritası